Anasayfa>>Makale>> Mükemmel İniş

Her iyi uçuş, iyi bir inişle bitmeli. İlk inişlerinizde koşarak kanadı kademeli olarak yavaşlatmayı denediniz. Zamanla son yaklaşmadaki hızınız, düzgün bir inişi gerçekleştirmenizi sağlayacak. Büyükçe bir kuşun inişini seyredin. Ayaklarını indirerek iniş alanı boyunca kayar, hızını yavaşlattığı anda kanatlarını kaldırır ve kanatlarını tam açarak ileriye doğru gidişini durdurur sonra yavaşca ayaklarının üstüne iner. Kuşların ve deltakanat pilotlarının fazladan koşmadan ve güç harcamadan inmelerin tüm sırrı bu kanat açışıdır . Kanadı açma yani flare, hücum açısını arttırarak kanadın açılması bu da fren etkisi yaparak çöküşün ve ileriye doğru olan hızın yavaşlatılmasıdır.

İniş Öncesi Kontroller

PLANLAMA

İnişin en önemli parçalarından biri planlamadır. Amaçlanan beceri doğru yere, doğru zamanda ve doğru hızla inmenizdir.
Şu anki pratiğiniz inişi alanına rüzgarı karşınıza alarak ve uygun bir hızla yaklaşmanız olmalı. Bu da trim hızıdır yani ilk uçuşlarınızda yere yaklaşana kadar olan hızınızdır. Daha yüksek uçuşunuzu yapabilir hale geldiğiniz zaman trapezi hafifçe çekip hızınızı trim hızından biraz daha arttırın. Bu ek hız yere yakınken daha iyi uçuş kontrolü sağlayacak ve iniş alanındaki türbülans ve kademeli rüzgarla başetmenizde yardımcı olacaktır. Kademeli rüzgar, rüzgarın yere yakın kademelerde yavaş esmesi ve son yaklaşma hızınız çok yavaşsa, hava hızınızı azaltan bir olaydır. Kademeli rüzgar daha sonra detaylı açıklanacaktır. Şu an önemli olan uygun hava hızının korunmasıdır.
Yaklaşma rüzgarın içine doğru olmalıdır. Temel uçuşlarla zaten rüzgara karşı daha bilinçli hale geldiniz. Windsock'ın iniş alanınıza yakın olması inişte size yardımcı olur. Buna ilave olarak gözlerinizi inmek istediğiniz yerde tutmak, inmenizde yardımcı olacaktır.
Son yaklaşmada artık sona doğru yerden 1.3 mt kadar yüksekteyken, trim hızınızı azaltın (zaten trim hızındaysanız bunu koruyun) Bu küçük müdahale irtifanızı yaklaşık 60 cm' ye çekicektir . Kanattaki enerjinin düşmesiyle birlikte kanadı açın.



MÜKEMMEL AÇIŞ

Kanat açışı muhtemelen pratik çalışmalarınızdaki en fazla muhakemeyi gerektiren uçuş becerisidir. Kanat açışı mekaniğini ve zamanlamasınına göz atalım.

a) AÇIŞIN MEKANİĞİ :
4-31'deki figür açış öncesi doğru vücut ve kanat pozisyonunu göstermekte. Denge ve uyum için gözler ileriye bakıyor. Eller omuz yüksekliğine çekilmiş, trapezdeki tepkiyi hissetmek için hafif bir tutuş. Alt trapezin kendisi trim pozisyonunda. Vücut tetikte, öne doğru hafifçe meyilli ve gerektiğinde koşmaya başlamak için ayaklar aşağı sarkık. Şu anda yerden yükseklik yaklaşık 60 cm.
Figür 4-32 iyi bir açışın mekaniğini gösteriyor. Kollar yan trapezleri ileriye ve yukarı doğru itmekte ve tamamen uzatılmış. Trapezi ileri itiş kanadı açmak için vücudunuzun üst kısmıyla yapılmış basit bir hareket. Vücut dik, zeminle vücut arasında bir yastık vazifesi gören ayaklar aşağıda ve inişteki enerjiyi absorbe etmek için dizler kırılmış. İniş tamamlanınca kanatlar da omuzlara oturacak.


 

b) AÇIŞ ZAMANLAMASI :

Açışın 2. aşaması zamanlama : Burada 3 faktör devrede.

  • Açışın başlama zamanı
  • Açış hızı
  • Açışın derecesi


İlk önce herbirine tek tek bakıp, daha sonra hepsini biraraya getireceğiz.

1) Açışın en uygun zamanı kanadın tüm enerjisinin tükendiği an ve yerden yüksekliğiniz 40-50 cm kaladır. Enerji faktörü çok önemli çünkü, erken bir açış Figür 4-33 de gösterildiği gibi kanadın kabarmasına ve sizin yüksekte asılı , deyim yerindeyse kabak gibi kalmanıza neden olur. Açıştaki gecikme ise tekerlek üstüne inmenizi veya hızlıca koşmanızı gerektirir. Bu hatalardan daha fazlasını ileride daha detaylı inceleyeceğiz.
Kanat açma zamanıyla ilgili ince ve zekice ipuçlarını size verir. Bu ipuçlarını farketmeniz için duruşuz rahat, trapez tutuşunuz hafif ve gözler ileriye odaklanmış olmalıdır. İşte ipuçları. Trapezdeki baskı değişimleri, hava hızının değişimi ve yükseklikteki değişim.
Yaklaşma pozisyonuna girdiğiniz zaman trapezi hafifçe çekip hızlanın ve hızınızı korumak için trapezde oluşan bu baskıyı tutun. Bu baskıyı gevşetip bıraktığınız zaman kanat trim hızına, trapez ise trim pozisyonuna geri dönecektir ve trapezin elinize olan baskısı sıfırlanacaktır . Bu durum açışın başlama zamanı olmalı.
İkinci ipucu hava hızıdır. Kanat trim hava hızına eriştiğinde açma zamanıdır. İnişe yaklaşırken rahat kontrol için aldığınız ekstra hızın süratle düştüğü an açış zamanıdır.
Son olarak kanat çökmeye (hızla düşmeye) başlar. Bu an açış zamanıdır. Bu ipucu özellikle palyesi uzun süren performans kanatlarında çok önemlidir.
Açış zamanlaması tecrübeyle ilgilidir ve eğitmeninizle yaptığınız denemeler sizin için rehber olucaktır. Sizin göreviniz kanadın sinyallerini algılamak ve benimsemektir.



2) Kanadın açıştaki yüksekliği ve hücum açısının ne kadar arttırıldığı kanat açış hızınızı etkiler. Normal şartlarda en iyi açış tekniği başlangıçta yavaş sonunda hızlı bir açış yapmaktır. Bu açış metodu eğitmen Dan Skadal tarafından "crescendo flare" olarak adlandırılmıştır. Açış öncesinde sürecinin bir parçası olan bu teknik, kanadınızın davranışlarını tahmin etmenizi sağlar. Örneğin açışı çok erken yaparsanız kanadın hızla tırmandığını ve kabardığını keşfedersiniz. Bu durumda açış yavaş bir şekilde bitirilmelidir.
Açış hızı rüzgarın şiddetine ve zamanlama kalitesine bağlıdır. Bu faktörleri aşağıdaki tabloda detaylı görebilirsiniz.


Rüzgarsız hava veya geç açış : Hızlı açış
Orta şiddetli rüzgar ve iyi zamanlama : Orta hızda açış
Şiddetli rüzgar veya erken açış : Yavaş hızlı açış


3) Kanadın açış miktarı, hız faktörüyle benzer nitelikler gösterir. Ancak tam açış rüzgar güçlü olmadıkça zamanlamamıza bir etkisi olmaz. Rüzgarsız havalarda kanadı tam açarken, rüzgarlı havada açış miktarı ,kısmen daha azdır. Tam açışın şekli ise eğitmen G.W Meadows tarafından açık bir şekilde tanımlanmıştır. "Tam açış ,eller ileriye doğru, baş hizasının üstünde, vücut ve ellerin birbirleriyle açısının 0 derece açı yapacak şekilde biter."

Özetle tüm amaç ileriye doğru hızın durdurulması ve hafif bir inişi sağlamaktır. Unutmayın ki bunu da yanlızca doğru hızda ve irtifada, kanadın burnunu hızla açarak yapabilirsiniz.

Çeviri : Barış Yalçınkaya, Kasım 2008

Kaynak : Bu makale Dennis Pagen
tarafından yazlımış ve telif hakkı koruması altındadır.

ana sayfa | donanım | haberler | makaleler | uçuş güvenliği | uçuş merkezleri |deltakanat eğitimi | hakkımda | yasal bilgi